ANTYKONCEPCJA W PIGUŁCE

Czas ferii, wakacji to o czas pierwszych miłości, pierwszych doświadczeń seksualnych.
Do zapłodnienia dojść może zarówno przy pierwszym stosunku, w czasie miesiączki, krótko przed czy zaraza po. Ciąża może być również wynikiem, wydawać by się mogło, niewinnych pieszczot, gdy wytrysk nastąpił wcześniej.
Wybierając metodę antykoncepcji dla nastolatków należy przede wszystkim rozważyć efekt antykoncepcyjny. Zbyt wczesne rodzicielstwo może stać się przyczyną wielu tragedii życiowych. Około 10% 15-letnich dziewcząt i 20% chłopców w tym samym wieku ma już "pierwszy raz" za sobą. Aż 52% młodzieży z tej grupy rozpoczęło inicjację seksualną właśnie... na wakacjach.
Ponad jedna czwarta młodych ludzi w wieku od 15 do 25 lat nie stosuje antykoncepcji, gdy po raz pierwszy uprawia seks.
Gdy masz 20 lat jesteś w najbardziej płodnym okresie życia, więc jeśli nie chcesz jeszcze mieć dziecka, musisz bardzo uważać.
- Jeśli współżyjesz regularnie, najlepsze zabezpieczenie przed ciążą da ci pigułka hormonalna najnowszej generacji - dwuskładnikowa, jednofazowa. Takie nowoczesne preparaty to min. Logest, Harmonet, Novynette, Mercilon. W każdej tabletce w opakowaniu jest taka sama ilość hormonów, a przy tym dawki estrogenu są bardzo niewielkie (do 30 mcg). Te pigułki są szczególnie zalecane kobietom, które dopiero rozpoczynają doustną antykoncepcję hormonalną. Przed ciążą skutecznie uchroni cię także Diane - 35. Dodatkowo wyleczy trądzik młodzieńczy.
- Jeżeli często zmieniasz partnerów, oprócz tabletki, dodatkowo stosuj prezerwatywę z kremem plemnikobójczym Delfen - zabezpieczysz się w ten sposób przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
- Gdy ze względów zdrowotnych tabletka nie jest dla ciebie wskazana lub współżyjesz rzadko, np. raz na dwa miesiące, zabezpieczaj się przed ciążą prezerwatywą z kremem plemnikobójczym lub na 15 min przed stosunkiem zakładaj globulkę unieszkodliwiającą plemniki, np. Patentex Oval.
STOSUNEK PRZERYWANY nie zabezpiecza przed ciążą. Do wytrysku może dojść przedwcześnie, zwłaszcza u nastolatków, plemniki mogą sobie spokojnie "czekać" przed wytryskiem w wydzielinie z gruczołu krokowego. Poza tym, dla pary jest to ogromny stres, który może doprowadzić do zmniejszenia naturalnego popędu, zaniku orgazmu, a przede wszystkim... niepożądanej ciąży.

ANTYKONCEPCJA CHEMICZNA
1. Globulki i kremy plemnikobójcze
Globulkę wkłada się do pochwy na 10 - 15 minut przed stosunkiem. Globulka rozpuszcza się, powstaje pianka z nonoxynolem-9, który unieruchamia, a następnie niszczy plemniki. Kolejny stosunek wymaga użycia następnej globulki.
Krem wprowadza się do pochwy za pomocą specjalnego aplikatora dołączonego do opakowania. Jest skuteczny natychmiast. Działa 6 godzin, można go więc zaaplikować wcześniej. Stosunek po 6 godzinach wymaga następnej porcji kremu.
Zalety:
- obojętne hormonalnie
- łatwe w stosowaniu
- dostępne bez recepty
- zapobiegają zapaleniu pochwy
- zmniejszają ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową
Wady:
- mała skuteczność o ile nie są stosowane ze środkiem mechanicznym
- czasami wywołują pieczenie lub uczucie nieprzyjemnego ciepła
- zdarzają się uczulenia
- globulki obficie się pienią, co również powoduje pewien dyskomfort
- trzeba je wkładać do pochwy na kilkanaście minut przed stosunkiem, a to może zakłócić grę miłosną.
Wskaźnik Pearla: 2 - 30
Wskaźnik Pearla mówi, ile ze stu kobiet stosujących daną metodę antykoncepcyjną przez rok zaszło w ciążę. Im wskaźnik jest niższy, tym skuteczniejsza jest metoda.

ANTYKONCEPCJA HORMONALNA
Antykoncepcja hormonalna nie jest dla zapominalskich
Pigułki antykoncepcyjne dostępne są wyłącznie na recepty lekarskie.
1. Pigułka hormonalna
Zawiera dwa hormony - estrogen i gestagen (przy czym tak zwane pigułki jednofazowe zawierają stałą dawkę hormonów, natomiast dwu-, i trójfazowe dwie lub trzy różne dawki, w zależności od fazy cyklu). Tabletki łyka się codziennie z siedmiodniową przerwą między kolejnymi opakowaniami. Blokuje owulację oraz zmienia błonę śluzową macicy w taki sposób, by nie mogło dojść do zagnieżdżenia komórki jajowej. Jest bardzo skuteczna, bezpieczna, wygodna w użyciu i niedroga (najtańsze pigułki kosztują około 5 zł). Reguluje cykl, skraca czas i obfitość krwawienia miesięcznego, zapobiega zapaleniom jajników, zmniejsza ryzyko osteoporozy, endometriozy, ciąży pozamacicznej, raka jajnika i trzonu macicy oraz łagodnych chorób sutka. Trzeba codziennie pamiętać o jej wzięciu.
Przeciwwskazania do stosowania pigułek to m.in. niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, choroba zakrzepowo-zatorowa i palenie papierosów po 35. roku życia). Może powodować spadek libido, tycie oraz sprzyjać stanom zapalnym pochwy.
Wskaźnik Pearla: 0,1 - 3.
2. Minipigułka jednoskładnikowe
Zawiera tylko gestagen. Tabletki łyka się codziennie, bez przerw między opakowaniami. Zagęszcza śluz szyjkowy. Minipigułkę mogą stosować kobiety karmiące i te, którym nie wolno przyjmować estrogenów. Szybciej niż po zwykłej pigułce powraca płodność. Minipigułkę trzeba przyjmować bardzo regularnie, bo nawet trzygodzinny poślizg może sprawić, że będzie nieskuteczna. Może powodować nieregularne cykle, plamienia międzymiesiączkowe.
Wskaźnik Pearla: 0,7 - 1.
3. Plaster antykoncepcyjny
Preparaty te zawierają dwa rodzaje substancji hormonalnych: estrogen (etynyloestriadiol) oraz progestagen (norgelstromin). Od chwili przyklejenia pierwszego plastra substancje te są uwalniane przez skórę do krwioobegu zapobiegając ciąży w sposób podobny do pigułki antykoncepcyjnej. Plastry są niezwykle wygodnym środkiem. Musimy pamiętać o nich tylko raz na tydzień, a nie jak w przypadku tabletek codziennie. Plaster należy przyklejać raz w tygodniu, tego samego dnia tygodnia, przez kolejne tygodnie. Czwarty tydzień jest tygodniem bez plastra. W tym czasie powinna wystąpić miesiączka. Mogą wystąpić niepożądane działania takie jak bóle głowy, reakcje skórne oraz nudności.
Tego typu antykoncepcji nie powinny stosować kobiety ważące powyżej 90 kilogramów. Plaster może się też odkleić.
Wskaźnik Pearla: 0,2 - 0,8.

4. Zastrzyk antykoncepcyjny
W Polsce dostępne są zastrzyki o nazwie Depo - Provera. Zastrzyk z tego hormonu wykonuje się raz na trzy miesiące. Hamuje owulację, zagęszcza śluz i zmienia śluzówkę jamy macicy, uniemożliwiając zagnieżdżenie się komórki jajowej. Ta metoda antykoncepcji jest bardzo skuteczna i wygodna, bo trzeba o niej pamiętać tylko raz na kwartał. Często zmniejsza krwawienia i endometriozę. Jeśli okaże się, że zastrzyk ci nie służy, będziesz musiała poczekać trzy miesiące, aż minie jego działanie. Może powodować zaburzenia miesiączkowania i tycie, a stosowany długo także osteoporozę. Na powrót płodności trzeba czekać nawet 6r11;8 miesięcy.
Wskaźnik Pearla: 0 - 1.

ANTYKONCEPCJA MECHANICZNA
1. Wkładka domaciczna (tzw. spirala)

Dzisiejsze wkładki domaciczne swoim kształtem przypominają najczęściej literę T. W celu zwiększenia skuteczności antykoncepcyjnej wkładki zawierają dodatkowo jony metali: miedzi, srebra, złota i platyny. Wkładkę zakłada się raz na kilka lat (w zależności od rodzaju od trzech do siedmiu lat). Spirale ograniczają aktywność plemników w jajowodach oraz w macicy. A te z hormonem - uwalniający się z nich (stopniowo i w niewielkich ilościach) hormon zagęszcza śluz szyjki macicy, co jeszcze bardziej utrudnia plemnikom poruszanie się i dotarcie do komórki jajowej.
Pewną wadą większości spiral jest to, że zwiększają intensywność i czas trwania krwawień menstruacyjnych, zwłaszcza przez kilka pierwszych miesięcy od założenia. Wyjątkiem jest wkładka hormonalna. Spirale zwiększają również ryzyko infekcji narządów rodnych, m.in. przydatków.
Antykoncepcję za pomocą wkładki wewnątrzmacicznej mogą stosować przede wszystkim te kobiety, które skończyły 30 lat, już rodziły, nie mają zaburzeń miesiączkowania i bolesnych miesiączek i są w stałym związku. Nie zaleca się jej kobietom młodym, które jeszcze nie mają potomstwa i stałego partnera, między innymi ze względu na możliwość uszkodzenia kanału szyjki macicy w czasie zakładania spirali. Stwierdzono, że u kobiet, które stosowały spirale, częściej dochodzi do poronień, więcej jest również ciąż pozamacicznych.
Wskaźnik Pearla: wkładka niehormonalna: 0,2 - 1,5; hormonalna: 0 - 0,6.

2. Prezerwatywa

W latach 60. i 70. odeszły one nieco w zapomnienie Wśród środków antykoncepcyjnych królowała pigułka, ale lata 80. przywróciły chwałę prezerwatywie, jako, nie tylko ochronie przed niechcianą ciążą, ale, przede wszystkim, przed wirusem HIV.
Współczesne prezerwatywy robi się z lateksu, wyparły one całkowicie gumowe poprzedniczki, są cieńsze, bardziej wytrzymałe, łatwo dają się formować i na ich powierzchni nie pozostają ślady spojeń, które mogłyby powodować podrażnienia. Lateks jest produktem naturalnym, uzyskuje się go z soku siedmioletnich drzew kauczukowych. Wszystkie prezerwatywy przechodzą wiele skomplikowanych testów, które mają zagwarantować ich jakość i... pewność.
Dla alergików
Co może uczulać w prezerwatywie? Lateks lub dodatki - substancje nawilżające, zapachowe, smakowe, środki plemnikobójcze. Alergikom poleca się więc prezerwatywy bez tych wszystkich ekstrasów i pokryte pudrem zamiast środkim nawilżającym. Ostrożnym poleca się prezerwatywy z dodatkiem środka plemnikobójczego.
- Gdzie kupować kapturki, aby nie okazały się wybrakowane?
Najlepiej w aptece r11; tam zawsze są dobrej jakości i spełniają wymagane normy. Takiej stuprocentowej pewności co do atestów i nienaruszalności gumek nie możemy, niestety, mieć, zaopatrując się w supermarkecie, kiosku, sex-shopie, na stacji benzynowej czy przez internet.
- Jak przechowywać prezerwatywy, by nie straciły na jakości?
Trzymamy je w chłodnym i suchym miejscu (np. w szufladzie, szafce). Trzeba chronić je zwłaszcza przed promieniami słonecznymi. Partner nie powinien też ich nosić w kieszeni
spodni. Ciągłe ocieranie o materiał dżinsów może bowiem uszkodzić opakowanie i jego zawartość.
Prezerwatywę można używać tylko jeden raz!! U osób doświadczonych wskaźnik Pearl'a może być bardzo niski i osiągać wartość 2, u innych 10-15, czyli 10-15 ciąż na 100 kobiet, stosujących wyłącznie tę metodę antykoncepcyjną przez 12 miesięcy).

METODA TERMICZNO-OBJAWOWA
Metoda ta łączy mierzenie temperatury, obserwację zmian wyglądu śluzu i badanie szyjki macicy.
Zalety: metoda dla stałych partnerów będących w ustabilizowanych związkach
Wady: Metody tej nie można stosować:
- w okresie poporodowym
- w czasie karmienia piersią
- podczas przeziębienia
- gdy kobieta jest zmęczona
- w czasie chorób z gorączką
- po nieprzespanej nocy
Wskaźnik Pearla: 3 - 35

IMPLANTY PODSKÓRNE
Mają zaledwie kilka milimetrów, a zabezpieczają przed ciążą nawet na pięć lat. Wciąż niedostępne w Polsce, a wyczekiwane przez tysiące kobiet. Wszczepy hormonalne. Wszczep, nazywany też implantami podskórnymi polega na wszczepieniu pod skórę 5-6 pręcików o wymiarach 34x2,4mm, z których uwalnia się hormon zapobiegający jajeczkowaniu i zagęszczający śluz szyjkowy w szyjce macicy - gestagen.
Najczęściej stosowanym wszczepem jest Norplant.
Umieszczenia implantu dokonuje tylko i wyłącznie lekarz, poprzez nacięcie skóry skóry ramienia, powyżej stawu łokciowego. Wszczep jest skuteczny przez 5 lat, po czym trzeba go usunąć. Można to także zrobić wcześniej. Jeżeli kobieta chce, możliwe jest także usuwanie pustych kapsułek.
Skuteczność wszczepu hormonalnego według indeksu Pearla wynosi od 0,2 do 1,6 w pierwszym roku po wszczepieniu, a w następnych latach wzrasta do 3.
Implanon to światowa nowość, jeszcze nie dostępna w Polsce. Wyglądem przypomina zapałkę, która wszczepiana jest w ramię kobiety. Ta miniaturowa wykałaczka podobnie jak Norplant uwalnia gestagen. Implanon jest bezbolesny i niewidoczny.
Działanie implanonu jest krótsze, niż Norplantu. Należy go usunąć spod skóry już po trzech latach. W tym czasie nie trzeba przejmować się codzienną antykoncepcją. Płodność powraca po usunięciu implantów.
Ta metoda antykoncepcji polega na wszczepienie pod skórę implantów (5-6 pręcików 34x2,4mm), z których uwalnia się hormon zapobiegający jajeczkowaniu i zagęszczający śluz szyjki macicy. Zagęszczenie śluzu utrudnia plemnikom przedostawanie się do jamy macicy. Implanty umieszcza się po wykonaniu niewielkiego nacięcia skóry na wewnętrznej stronie ramienia (nieco powyżej stawu łokciowego). Zabieg ten może być wykonywany tylko przez wykwalifikowanego pracownika służby zdrowia. Implanty należy usunąć po 5 latach od wszczepienia. Na życzenie pacjentki można je także usunąć przed upływem tego terminu.
W celu wydobycia opróżnionych lub pełnych implantów także dokonuje się niewielkiego nacięcia na ramieniu i wydobywa się kapsułki.
Na świecie najpopularniejszym implantem (żaden z implantów nie jest zarejestrowany w Polsce) jest NORPLANT. W krajach zachodnich w ostatniej fazie badań znajdują się nowe, mniejsze implanty, które instaluje się pod skórą tylko na okres 2 lub 3 lat.
ANTYKONCEPCJA W NAGŁYCH WYPADKACH
Jest to metoda, którą powinno się stosować tylko w sytuacjach wyjątkowych! Może być skuteczna nawet jeśli od odbycia stosunku upłynęło już 72 godzin. Ponieważ dawka hormonów zawartych w pigułce jest bardzo wysoka, to nie należy stosować tej metody zbyt często. Metodę tę rezerwuje się jedynie do sytuacji "awaryjnych". Hormony, które zawarte są w pigułce, w zależności od fazy cyklu albo opóźniają jajeczkowanie, utrudniają ruch plemników i komórki jajowej lub utrudniają zapłodnienie komórki jajowej lub zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej w błonie śluzowej macicy. W Polsce lekiem, który nadaje się do tego najlepiej jest POSTINOR. Na receptę lekarską można go kupić w każdej aptece.